Natuurbranden werden lange tijd vooral geassocieerd met Zuid-Europa. De grote branden op de Veluwe en in Limburg laten echter zien dat ook Nederland kwetsbaar is. Klimaatverandering, langdurige droogte en intensief gebruik van natuurgebieden vergroten de kans dat een natuurbrand zich snel ontwikkelt en grote gevolgen heeft voor natuurgebieden, kritieke infrastructuur en omliggende locaties.
Van reageren naar vroegtijdig signaleren
Voor organisaties die verantwoordelijk zijn voor natuurgebieden, kritieke infrastructuur, recreatieterreinen en andere uitgestrekte locaties wordt preventie steeds belangrijker. Traditionele detectiemethoden alleen blijken daarbij niet voldoende. Hoewel camera's, satellietbeelden en meldingen belangrijke informatiebronnen blijven, registreren deze een natuurbrand meestal pas wanneer rook of vlammen zichtbaar zijn. Een natuurbrand is dan vaak al volop in ontwikkeling.
Omdat juist de eerste minuten bepalen of een incident beheersbaar blijft of uitgroeit tot een grootschalige natuurbrand, verschuift de aandacht internationaal steeds meer naar een informatiegestuurde beveiligingsaanpak. Binnen deze aanpak combineren organisaties data, IoT-sensoren en menselijke expertise om afwijkingen eerder te herkennen en sneller te kunnen ingrijpen.
De 'geur' van het bos herkennen
In Spanje, waar jaarlijks meer dan 15 miljoen hectare bosgebied risico loopt op natuurbranden, past Securitas samen met de lokale overheden deze technologie inmiddels toe. Op strategische locaties zijn IoT-sensoren geplaatst die continu omgevingsgegevens verzamelen en analyseren. Met behulp van machine learning bouwen de sensoren eerst een referentiebeeld op van de normale situatie in een specifiek bosgebied om vervolgens afwijkingen te herkennen.
De sensoren detecteren veranderingen in de samenstelling van de lucht en andere omgevingsfactoren die kunnen wijzen op een verhoogd brandrisico of het eerste stadium van een brand. Bij het vaststellen van zo’n afwijking sturen zij automatisch een melding naar de alarmcentrale, zodat operationele teams de situatie kunnen beoordelen en indien nodig direct actie kunnen ondernemen.
Intelligence in de praktijk
De kracht van deze technologie zit niet alleen in de sensoren zelf, maar vooral in de combinatie van een betrouwbare dataverbinding, continue monitoring, data-analyse en menselijke besluitvorming. Beveiligingsprofessionals beschikken over realtime informatie waarmee zij de situatie snel kunnen beoordelen en beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen. Daarnaast zijn de sensoren speciaal ontworpen voor gebruik in afgelegen gebieden. Ze werken volledig zelfstandig op zonne-energie en functioneren daardoor ook op locaties waar weinig infrastructuur aanwezig is.
De inzet van sensortechnologie beperkt zich niet tot natuurbranden. Ook voor andere toepassingen waarbij grote gebieden continu moeten worden gemonitord, kan realtime inzicht bijdragen aan een effectievere beveiligingsstrategie. Door afwijkingen vroegtijdig te signaleren en direct te koppelen aan operationele processen, kunnen organisaties sneller reageren op uiteenlopende veiligheidsrisico's en mensen en middelen gerichter inzetten.
Beschermen van natuurgebieden
Door klimaatverandering, langere droge periodes en intensiever gebruik van natuurgebieden zal het risico op natuurbranden de komende jaren verder toenemen. Daarmee groeit de behoefte aan technologie die afwijkingen vroegtijdig herkent en organisaties ondersteunt bij snelle besluitvorming. De verschuiving van reageren naar eerder signaleren en anticiperen zal de komende jaren een steeds belangrijkere rol spelen bij de bescherming van natuurgebieden, kritieke infrastructuur en andere risicovolle locaties.